ΟΜΑΔΑ Α (ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΦΕΡΔΙΝΑΝΔΟΣ-ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΙΣΑΒΕΛΛΑ)

Είστε το βασιλικό ζευγάρι της Ισπανίας του 15^ου αιώνα, ο βασιλιάς Φερδινάνδος και η βασίλισσα Ισαβέλλα. Ο Χριστόφορος Κολόμβος ζητάει τη στήριξή σας, για να επιχειρήσει ένα ταξίδι που ποτέ δεν έχει γίνει μέχρι τώρα. Πολλοί τον κατηγορούν ως τυχοδιώκτη. Εσείς, όμως, αποφασίζετε να τον βοηθήσετε.

Να γράψετε σ’ ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου ή προβολής παρουσίασης μία εισήγηση που θα απευθύνεται στην αρμόδια επιτροπή του παλατιού, εξηγώντας τους λόγους για τους οποίους θα τον βοηθήσετε και δίνοντας εντολές να παράσχουν στο Χριστόφορο Κολόμβο τον απαιτούμενο εξοπλισμό. Εάν έχετε χρόνο, εμπλουτίστε το κείμενό σας με εικόνες που θα βρείτε, χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης.

Για την εργασία σας μπορείτε να λάβετε υπόψη σας τόσο τα παρακάτω ερωτήματα όσο και την ιστορική πηγή στο τέλος:

Ερωτήματα

·         Γιατί να βοηθήσουμε το Χριστόφορο Κολόμβο;

·         Είναι ένας αξιόλογος άνθρωπος ή πρόκειται για έναν απατεώνα, που ζητάει ακρόαση για ένα προσωπικό του θέμα, όπως πολλοί άλλοι;

·         Τι υπόσχεται ο Χριστόφορός Κολόμβος;

·         Εάν υλοποιηθούν οι υποσχέσεις του, τι οφέλη θα υπάρξουν για εμάς, τη χώρα μας ή για την εκκλησία;

·         Πώς να βοηθήσουμε; Τι μπορούμε να του προσφέρουμε που θα του ήταν χρήσιμο;

·          Ζητάει ανταλλάγματα;

Ιστορικό παράθεμα

Τα πλούτη της Ιαπωνίας

«Στα νησί αυτό καθώς και στα άλλα γύρω δεν υπάρχει φυτό που να μην ευωδιάζει και να μη χρησιμεύει σε κάτι, όπως η αλόη για να αρκεστούμε σ' αυτήν. Υπάρχουν επίσης πολλά ακριβά καρυκεύματα διαφόρων ειδών… Το χρυσάφι βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες, το ίδιο και οι πολύτιμοι λίθοι. Πραγματικά είναι αξιοθαύμαστο πόσο φθηνά είναι το χρυσάφι και τα άλλα πανάκριβα προϊόντα στα νησιά αυτά. Μόνο που το ταξίδι είναι πάρα πολύ μακρινό και επικίνδυνο».

Το Βιβλίο των Θαυμάτων του Μάρκο Πόλο, κεφ. 162,167. Στο: Marco Polo, Le devisement du monde, Le livre des marveilles, t. ΙΙ, La D?couverte/Maspero, Παρίσι, 1983, 412.

ΟΜΑΔΑ Β (ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΚΟΛΟΜΒΟΣ)

Είσαι ο Χριστόφορος Κολόμβος και ένα πρωινό του Αυγούστου του 1492 ξεκινάς, για να φτάσεις στις Ινδίες, πλέοντας δυτικά της Ισπανίας.

Χρησιμοποιώντας ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου ή προβολής παρουσίασης να καταγράψεις σ’ ένα ημερολόγιο τις σκέψεις σου, τα όνειρά σου, τους κινδύνους αλλά και τους προβληματισμούς σου, που γεννιούνται στη διάρκεια ενός τέτοιου ταξιδιού. Εάν έχετε χρόνο, εμπλουτίστε το κείμενό σας με εικόνες που θα βρείτε, χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης.

Για την εργασία σας μπορείτε να λάβετε υπόψη σας:

Α. τα παρακάτω ερωτήματα

Β.  τα ιστορικά παραθέματα

Γ. τη βιογραφία του Χριστόφορου Κολόμβου και πληροφορίες για τα ταξίδια του:

Α. Ερωτήματα

·         Ποιος είναι ο στόχος του ταξιδιού σου;

·         Γιατί πιστεύεις ότι θα τον υλοποιήσεις;

·         Τι κίνδυνοι υπάρχουν;

·         Τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού σου;

·         Πώς πρέπει να αντιμετωπίζεις τους ναύτες σου;

·         Ποια είναι τα συναισθήματά σου, όταν μετά από 2,5 περίπου μήνες αντικρίζεις στεριά;

·         Ποιες οι πρώτες σκέψεις σου;

Β. Ιστορικά παραθέματα

1) «Έχω όμως την ελπίδα μου στον Κύριο ότι αυτή η επιχείρηση θα προσδώσει την πιο μεγάλη τιμή στη χριστιανοσύνη, ενώ καμία άλλη ως τώρα, με τόσο λίγα έξοδα, δεν οδηγήθηκε σε τόσο καλή έκβαση».

Χριστόφορος Κολόμβος, Η ανακάλυψη της Αμερικής, Ημερολόγιο πλοίου, 1492-1493, εισαγωγή-μετάφραση Ντίνος Βατικιώτης, εκδ. Αίολος, Αθήνα 1984, σελ. 207

2) «Ο Ναύαρχος κάλεσε τους δύο κυβερνήτες κι όλους εκείνους που πάτησαν στεριά (…) και τους ζήτησε να πιστοποιήσουν ότι αυτός, ενώπιον όλων, καταλάμβανε το εν λόγω νησί –όπως και πράγματι κατέλαβε- στο όνομα του βασιλιά και της βασίλισσας, των Κυρίων του, κάνοντας τις απαραίτητες διαβεβαιώσεις, που υπάρχουν με κάθε λεπτομέρεια στα συμβόλαια, τα οποία έγιναν γραπτά εσαεί».

Χριστόφορος Κολόμβος, Η ανακάλυψη της Αμερικής, Ημερολόγιο πλοίου, 1492-1493, εισαγωγή-μετάφραση Ντίνος Βατικιώτης, εκδ. Αίολος, Αθήνα 1984, σελ. 41

3) «Όλοι ευχαρίστησαν τον Κύριό μας για το τόσο μεγάλο καλό κι ένα τέτοιο μεγάλωμα της χριστιανοσύνης, που χάρισε στους βασιλιάδες της Καστίλης, και όλοι τους θεωρούσαν άξιους, γιατί οι Υψηλότητές τους δούλευαν και αγωνίζονταν για την πρόοδο της θρησκείας του Χριστού».

Χριστόφορος Κολόμβος, Η ανακάλυψη της Αμερικής, Ημερολόγιο πλοίου, 1492-1493, εισαγωγή-μετάφραση Ντίνος Βατικιώτης, εκδ. Αίολος, Αθήνα 1984, σελ. 203

Γ. Βιογραφία του Χριστόφορου Κολόμβου και πληροφορίες για τα ταξίδια του

http://users.sch.gr/maritheodo/history-pi/section1/ploia/biografies/12.htm

ΟΜΑΔΑ Γ (ΚΟΝΚΙΣΤΑΔΟΡΕΣ)

Η λέξη προέρχεται από την ισπανική λέξη conquistadores που σημαίνει κατακτητές. Αποτέλεσαν τους πρωταγωνιστές της κατάκτησης, για λογαριασμό της Ισπανίας, της κεντρικής και νότιας Αμερικής. Ήταν, συνήθως, άνθρωποι με εξαιρετικό θάρρος, παρακινημένοι από δίψα για πλούτο και θρησκευτικό φανατισμό, που συμπεριφέρθηκαν με τρομακτική ωμότητα στους αυτόχθονες κατοίκους των περιοχών που κατέλαβαν. Στη δράση τους οφείλεται η δημιουργία της αποικιακής αυτοκρατορίας της Ισπανίας αλλά, σε πολύ μεγάλο βαθμό, και η εξολόθρευση των προκολομβιανών πολιτισμών της αμερικανικής ηπείρου (από το λογισμικό Ιστορία Α, Β, Γ του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου).

Είστε μια ομάδα Κονκισταδόρων που έχετε φτάσει κάπου στη λατινική Αμερική. Ήδη βρίσκεστε ένα περίπου μήνα εκεί και είστε ενθουσιασμένοι με την επιλογή σας να έρθετε σ’ αυτόν τον άγνωστο τόπο.

Να γράψετε σ’ ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου ή προβολής παρουσίασης μια επιστολή που θα απευθύνεται προς άλλους Κονκισταδόρες. Σ’ αυτήν, αφού παρουσιάσετε τις σκέψεις αλλά και τις φιλοδοξίες σας για την απόφασή σας να ταξιδέψετε σ’ αυτήν τη χώρα, τους προσκαλείτε να έρθουν. Εάν έχετε χρόνο, εμπλουτίστε το κείμενό σας με εικόνες που θα βρείτε, χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης.

Για την εργασία σας μπορείτε να λάβετε  υπόψη σας τόσο τα παρακάτω ερωτήματα όσο και τα ιστορικά παραθέματα στο τέλος:

Ερωτήματα

·         Γιατί συμμετείχατε σ’ ένα τέτοιο επικίνδυνο ταξίδι;

·         Προσδοκούσατε να κερδίσετε κάτι;

·         Πριν συναντήσετε ανθρώπους εκεί που φτάσατε, πώς σκεφτόσασταν να τους αντιμετωπίσετε;

·         Όταν συναντάτε τους κατοίκους αυτής της γης, πώς τους αντιμετωπίζετε; Όπως σκεφτόσασταν αρχικά ή διαφορετικά;

·         Τι συναισθήματα έχετε γι’ αυτούς;

·         Ποια τα σχέδιά σας για την παραμονή ή όχι στη νέα γη;

Ιστορικά παραθέματα

1.       «Αυτούς τους ταπεινούς ο Θεός τους έφτιαξε χωρίς κακία και χωρίς πονηριά. Είναι πολύ υπάκουοι, πιστοί στα φυσικά αφεντικά τους και στους χριστιανούς, τους οποίους υπηρετούν. Είναι πολύ ευπειθείς, υπομονετικοί, ήσυχοι και ενάρετοι».

Βαρθολομαίος ντε Λας Κάζας. Στο: Κρεμμυδά Β., Ιστορία Νεότερη-Σύγχρονη, Ελληνική- Ευρωπαϊκή– Παγκόσμια, Γ΄ Γυμνασίου, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1984.

2.       «Είναι από τη φύση τους τεμπέληδες και δύστροποι, παράξενοι, οκνηροί και φυσικά ψεύτες και επιπόλαιοι. Τι μπορούμε να περιμένουμε από ανθρώπους που το κρανίο τους είναι τόσο σκληρό, ώστε οι Ισπανοί, όταν συγκρούονται μαζί τους, πρέπει να μην τους χτυπήσουν στο κεφάλι και σπάσουν το ξίφος τους».

Φερνάντες Ντε Οβιέρο. Στο: Κρεμμυδά Β., Ιστορία Νεότερη-Σύγχρονη, Ελληνική- Ευρωπαϊκή– Παγκόσμια, Γ΄ Γυμνασίου, ΟΕΔΒ, Αθήνα 1984.

3.      «Ενώ οι Ινδιάνοι είχαν φιλικά αισθήματα, οι Ευρωπαίοι εισέβαλαν στις περιοχές της Αμερικής σαν πεινασμένοι λύκοι. Οι λόγοι για τους οποίους σκοτώθηκαν τόσο πολλοί ιθαγενείς είναι οι εξής: Πρώτο, γιατί οι Ευρωπαίοι που έφτασαν εδώ, είχαν την πεποίθηση ότι, επειδή οι ντόπιοι δεν πίστευαν στη χριστιανική θρησκεία, νομιμοποιούνταν να τους σκοτώνουν ή να τους αιχμαλωτίζουν… Δεύτερο, οι ιθαγενείς αυτοί ήταν οι πιο ήσυχοι και οι πιο ειρηνικοί άνθρωποι του κόσμου, εντελώς άοπλοι. Τρίτο, πρέπει να σημειωθεί ότι η πλειονότητα αυτών που έχουν έρθει εδώ από την Ισπανία είναι ληστές, αποβράσματα της κοινωνίας, συρφετός κακοποιών».

Από τη Σύντομη Αναφορά για την καταστροφή των Δυτικών Ινδιών, 1552, του Επισκόπου Βαρθολομαίου Λας Κάζας (Las Casas). Στο: Η. Crieger, Die Neuzeit, Materiialien firden Geschichts unterwicht, Φραγκφούρτη, 1978, 28.

4.       «Ο Ερρίκος (ο θαλασσοπόρος) ήθελε να γνωρίζει ποια εδάφη υπήρχαν παραπέρα από τις Καναρίους νήσους {…} δεν ήξερε κανείς τι εδάφη υπήρχαν παραπέρα. Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι θα μπορούσαν να φέρουν από εκεί πολλά εμπορεύματα σε χαμηλές τιμές {…}.

Ο πέμπτος λόγος ήταν η μεγάλη του επιθυμία να εξαπλώσει την αγία πίστη του Κυρίου Μας Ιησού Χριστού και να οδηγήσει σ’ αυτήν όλες τις ψυχές που θέλουν να σωθούν»

Εάνες ντε Αζουράρα, Χρονικό της αποκάλυψης και της κατάκτησης της Γουϊνέας, 1543

5.      «Η Εξοχότητά του θα πρέπει να ξέρει ότι βρήκαμε τις χώρες αυτές σε μια κατάσταση, όπου δεν υπήρχαν κλέφτες, κακοί άνθρωποι ή αργόσχολοι. Εμείς μεταμορφώσαμε αυτούς τους ντόπιους που έχουν τόση σοφία και διαπράττουν τόσο λίγα εγκλήματα. Τότε δεν υπήρχε καθόλου κακό, αλλά τώρα δεν υπάρχει τίποτα καλό».

Μάντσιο Σιέρρα, κονκισταδόρ στην υπηρεσία του Πιθάρο,

Έκθεση προς τον βασιλιά της Ισπανίας, 1589

ΟΜΑΔΑ Δ (ΙΘΑΓΕΝΕΙΣ)

Είστε οι ιθαγενείς κάτοικοι της Αμερικής. Τον τελευταίο καιρό όλο και πιο συχνά κάνουν την εμφάνισή τους στον τόπο σας άνθρωποι αρκετά διαφορετικοί από εσάς.

Χρησιμοποιώντας ένα πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου ή προβολής παρουσίασης να ετοιμάσετε μια ομιλία που θα την εκφωνήσετε την επόμενη φορά που θα τους συναντήσετε. Σ’ αυτήν να εκφράσετε τις σκέψεις σας, τα αισθήματά σας προς αυτούς, τις ελπίδες ή και τους φόβους σας για το μέλλον της φυλής σας από τη συνάντηση των δύο διαφορετικών πολιτισμών. Εάν έχετε χρόνο, εμπλουτίστε το κείμενό σας με εικόνες που θα βρείτε, χρησιμοποιώντας μια μηχανή αναζήτησης

Για την εργασία σας μπορείτε να λάβετε υπόψη σας:

Α. τα παρακάτω ερωτήματα

Β.  τα ιστορικά παραθέματα

Γ. το διαδικτυακό τόπο του μουσείου Μπενάκη (http://www.benaki.gr)

Α. Ερωτήματα

·         Σε τι διαφέρουν από εσάς;

·         Πώς τους συμπεριφερθήκατε εσείς;

·         Πώς αυτοί σας συμπεριφέρθηκαν;

·         Ποιες ήταν οι κινήσεις τους;

·         Τι σκέφτεστε να κάνετε;

·         Ελπίζετε σε κάτι από αυτήν την αναπάντεχη συνάντηση;

·         Υπάρχουν φόβοι για το μέλλον της φυλής σας;

Β. Ιστορικά παραθέματα

1. «Όλοι αυτοί κυκλοφορούν γυμνοί όπως ήρθαν στη γη, χωρίς να ντρέπονται καθόλου. Κι αν έπρεπε να σας διηγηθώ πόσο λίγο ντρέπονται, θα έπρεπε να αρχίσω να λέω απρέπειες, γι’ αυτό είναι καλύτερα να σιωπήσω».

Αμέρικο Βεσπούκι, Ο Νέος Κόσμος, Επιστολές προς τον Λαυρέντιο των Μεδίκων, μτφρ. Δ. Δεληολάνης, εκδ. Στοχαστής, Αθήνα 1990, σελ. 29.

2. «Ποια καρδιά μπορεί να είναι τόσο σκληρή που να μη νιώσει οίκτο βλέποντας αυτή τη συνοδεία; (…) Μερικοί είχαν τα κεφάλια τους σκυμμένα και τα πρόσωπα λουσμένα στα δάκρυα, κοιτώντας ο ένας τον άλλον• άλλοι στέκονταν στενάζοντας με πόνο, κοιτώντας ψηλά τον ουρανό. (…) Κάθε φορά που έβαζαν χώρια τους γιους, όταν αυτοί έβλεπαν τους πατέρες τους αλλού, σηκώνονταν με μεγάλη ορμή και έτρεχαν κοντά τους. Οι μητέρες έσφιγγαν τα άλλα παιδιά στην αγκαλιά τους και έπεφταν μαζί τους κάτω, αψηφώντας τα κτυπήματα που δέχονταν, φτάνει μόνο να μην τους τα έπαιρναν (…)».

Κόμης Εάνες ντε Ζουράρα, βιογράφος του Ερρίκου του Θαλασσοπόρου.

Πηγή: Παγκόσμια Ιστορία, τόμος 11 , σελ. 222.

3. Οι Αζτέκοι περιγράφουν μία επιδημία πανούκλας

«Όταν οι Ισπανοί εγκατέλειψαν την πόλη του Μεξικού και πριν κάνουν άλλα σχέδια για να μας επιτεθούν ξανά, έπεσε ανάμεσά μας μια μεγάλη αρρώστια, η πανούκλα. Μας σάρωσε σκοτώνοντας τεράστιο αριθμό ανθρώπων. Τα σώματα πολλών άλλων καλύφθηκαν με πληγές … πολλοί πέθαναν από την αρρώστια και πολλοί άλλοι από την πείνα, καθώς δεν υπήρχε κανείς ζωντανός για να τους φροντίσει … πολλοί είχαν τα πρόσωπά τους παραμορφωμένα, άλλοι είχαν σημάδια που τους έμειναν για πάντα. Άλλοι έχασαν την όρασή τους, έμειναν τυφλοί».

Φλωρεντινός Κώδικας, Ιστορία της κατάκτησης, γραμμένη το 1550 από Αζτέκους,

για τον μοναχό Μπερναρντίνο ντε Σαχαγκούν.

Γ. Το διαδικτυακό τόπο του μουσείου Μπενάκη http://www.benaki.gr / Μόνιμες συλλογές/ Προκολομβιανή Τέχνη.

Μπορείτε να δείτε και δείγματα Προκολομβιανής τέχνης πατώντας στο σύνδεσμο Online Αναζήτηση στις συλλογές μέσω διαχειριστικού συστήματος.